Hrant Dink Vakfı tarafından tasarlanan Kapsayıcı Dil Atölyesi, kapsayıcı bir dil kullanımının nefret söylemiyle mücadelenin en etkili ve sürdürülebilir yollarından biri olduğu yaklaşımına dayanır. Atölye, bir arada yaşamı güçlendirmek için farkındalık yaratmayı ve insan hakları odaklı yeni bir dilin kurulmasına katkı sunmayı hedefler. Bu doğrultuda, toplumsal barış ve özgürlüğün önündeki önemli engellerden biri olan ayrımcı, dışlayıcı ve kutuplaştırıcı dil biçimlerini görünür kılmayı; bu dili hak temelli ve kapsayıcı bir yaklaşımla dönüştürmeyi amaçlamaktadır.
Yaygın eğitim yöntemleriyle tasarlanan atölye, katılımcıların birbirlerinden öğrenebilecekleri, deneyim paylaşabilecekleri ve ortak bir zeminde buluşabilecekleri bir öğrenme ortamı sunacaktır. Katılımcılar, ayrımcı söylemin görünmez ve gündelik biçimlerini fark etme, bu söylemi eleştirel biçimde değerlendirme ve birlikte alternatif bir dil geliştirme imkânı bulur.
Atölye, Hrant Dink Vakfının 2009’dan bu yana yürütülen “Yazılı Basında Nefret Söylemi ve Ayrımcı Söylemi İzleme” çalışmalarının birikimine dayanmaktadır; katılımcıların medyada üretilen ayrımcı ve nefret içerikli söylemleri tanıma, çözümleme ve dönüştürmeye yönelik eleştirel değerlendirme becerilerini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu yönüyle, kamusal alanda ve medyada dilin dönüşümüne katkı sunmayı hedefleyen bütüncül bir yaklaşım benimsemektedir.
Kapsayıcı Dil Atölyesi’nin somut çıktıları, hem kavramsal farkındalık hem de ‘Haberi analiz et’ ve ‘Kapsayıcı bir söylem üret’ uygulamalı grup çalışmaları üzerinden ortaya çıkar. Atölye yalnızca kavramsal bir çerçeve aktarmayı değil; katılımcıların gündelik pratiklerine yansıyacak eleştirel farkındalık ve uygulama becerileri kazanmalarını hedeflemektedir.
Atölyenin ilk bölümünde kalıpyargı, önyargı ve ayrımcılık arasındaki ilişki ele alınır; nefret söylemi ve etkileri tartışılır. Bu bölümün çıktısı, katılımcıların ayrımcı söylemi tanıyabilmesi, görünmez biçimlerini fark edebilmesi ve dilin toplumsal etkilerine dair eleştirel bir bilinç geliştirmesidir.
'Haberi analiz et' çalışmasında katılımcılar bir haber metnini; hedef alınan kimlikler, kullanılan dilin tonu, kalıpyargılar, bilgi kaynakları ve olası etkiler üzerinden inceler. Bu süreç, medya okuryazarlığını güçlendirir.
'Kapsayıcı bir söylem üret' çalışmasında katılımcılar analiz ettikleri haberi kapsayıcı bir bakış açısıyla yeniden kurgular; hangi değerlere dayanacaklarını, hangi kitleye ve hangi mecrayla ulaşacaklarını planlar. Bu, alternatif ve dönüştürücü bir dil üretme deneyimi sağlar.
Bu çıktılar, bir arada yaşamı güçlendirmek için farkındalık yaratmayı ve insan hakları odaklı yeni bir dil kurulmasını teşvik ederek toplumsal barışa katkı sunmayı hedeflemektedir.
Dil: Türkçe
Katılım: Herkese açıktır.
Kontenjan: 16 kişi
Instagram: @hrantdinkfoundation
X: @HrantDinkVakfi